Šta je amiloidoza
Amiloidoza nastaje kada amiloidni proteini postanu nepravilni i formiraju fibrile koji se talože u organima poput srca, bubrega ili jetre. Ove nakupine amiloidnih proteina ometaju funkciju organa i mogu dovesti do teške insuficijencije ako se dijagnoza i pravovremeno lečenje amiloidoze ne sprovedu.
Tipovi amiloidoze
Najčešći tipovi amiloidoze su AL, AA i ATTR. AL amiloidoza potiče od lanaca lakih proteina i često pogađa srce i bubrege. AA amiloidoza nastaje usljed hronične upale. ATTR amiloidoza je povezana sa transtiretinom iz jetre, može biti nasledna ili se javiti sa starenjem. Prepoznavanje tipa amiloidoze ključno je za pravilnu dijagnozu i lečenje.
Simptomi i komplikacije
Simptomi zavise od mjesta nakupljanja fibrila: kardiološka amiloidoza izaziva kratak dah, slabost ili oticanje nogu; bubrežna amiloidoza može dati otoke i pjenu u urinu. Amiloidoza često dovodi do umora, gubitka težine, neuropatije i promjena na koži. Komplikacije uključuju srčanu insuficijenciju i bubrežnu insuficijenciju.
Dijagnoza i lečenje
Dijagnoza amiloidoze obuhvata biopsiju, analize krvi i urina, snimanja i genetske pretrage. Lečenje amiloidoze fokusira se na zaustavljanje proizvodnje amiloidnih proteina i ublažavanje simptoma. Terapije uključuju hemoterapiju, ciljanu terapiju i, kod teško oštećenih organa, transplantaciju srca, bubrega ili jetre. Pravovremeno lečenje amiloidoze može usporiti napredovanje i omogućiti uklanjanje postojećih fibrila.
