Šta je ampularni rak
Ampularni rak ili ampularni karcinom nastaje u Vaterovoj ampuli, malom otvodu u drugom delu dvanaestopalačnog creva (duodenumu) gde se spajaju žučni i pankreasni kanali. Zbog blizine jetre, pankreasa i tankog creva ampularni rak se lako može proširiti na okolne organe.
Simptomi ampularnog karcinoma
Najčešći znak ampularnog raka je žutica, odnosno žutilo kože i očiju, jer tumor može da zapuši žučne kanale. Ostali simptomi ampularnog raka uključuju neobjašnjiv gubitak težine, gubitak apetita, mučninu i povraćanje, bol u stomaku i leđima, svrab kože, groznicu, dijareju, anemiju, pankreatitis, krv u stolici i stolicu boje gline. Prepoznavanje simptoma ampularnog raka ranije može poboljšati ishode lečenja.
Uzrok i faktori rizika
Ampularni rak nastaje zbog mutacija u DNK ćelija Vaterove ampule. Faktori rizika za ampularni rak uključuju starost (češći kod osoba starijih od 70 godina), muški pol i nasledne sindrome poput familijarne adenomatozne polipoze, Linčovog i Pojc-Jegersovog sindroma.
Dijagnoza i stadijumi
Dijagnoza ampularnog raka obično počinje zbog žutice. Testovi za dijagnostikovanje ampularnog raka obuhvataju analize krvi i tumorske markere, CT, ultrazvuk, MRCP, endoskopiju i biopsiju. Stadijumi ampularnog raka kreću se od I (tumor ograničen na Vaterovu ampulu) do IV (metastaze u jetri, plućima ili drugim organima).
Lečenje ampularnog raka
Osnovni tretman ampularnog raka je hirurško uklanjanje. Najčešće se primenjuje Viplova procedura (pankreatoduodenektomija). U ranim slučajevima moguća je endoskopska resekcija malih tumora. Hemoterapija i radioterapija koriste se pre ili posle operacije, a palijativni tretmani olakšavaju simptome (npr. postavljanje stenta za drenažu žučnog kanala). Prognoza zavisi od stadijuma; rana dijagnoza ampularnog raka poboljšava šanse za izlečenje.
