Šta je aspiraciona pneumonija
Aspiraciona pneumonija nastaje kada nešto drugo osim vazduha dospije u pluća i unese bakterije koje izazivaju infekciju. Aspiracija može biti "tiha aspiracija" pa mnogi ne primijete da su udahnuli hranu, pljuvačku ili želudačni sadržaj.
Simptomi aspiracione pneumonije
Simptomi aspiracione pneumonije uključuju groznicu, kratak dah ili dispneju, zviždanje pri disanju, iskašljavanje krvi ili gnoja, bol u grudima, neprijatan zadah i izražen umor. Simptomi aspiracione pneumonije mogu se razviti danima ili čak sedmicama nakon aspiracije.
Uzroci i faktori rizika
Aspiracija može nastati usled pljuvačke, sluzi, povraćenog sadržaja, želudačne kiseline, hrane, pića ili sitnih predmeta. Veći rizik za aspiracionu pneumoniju imaju osobe poslije opšte anestezije, sa poremećajem gutanja ili kašljanja (disfagija), nakon moždanog udara, sa neurološkim oboljenjima poput Parkinsonove bolesti ili multiple skleroze, pod dejstvom alkohola ili droga, djeca mlađa od 5 i osobe starije od 65 godina ili ljudi sa oslabljenim imunitetom.
Dijagnoza i komplikacije
Dijagnostika aspiracione pneumonije obuhvata radiološke pretrage kao rendgen grudnog koša ili CT, krvne testove, testove iskašljaja i bronhoskopiju. Procjena gutanja može uključivati studije gutanja. Komplikacije mogu biti sepsa i respiratorna insuficijencija.
Lečenje i prevencija
Lečenje aspiracione pneumonije obično podrazumijeva antibiotike, terapiju kiseonikom ili mehaničku ventilaciju po potrebi. Dugoročno liječenje može uključiti logopedsku terapiju, ishranu putem sonde ili prilagođavanje lijekova. Prevencija aspiracione pneumonije podrazumijeva kontrolu osnovnih stanja koja povećavaju rizik, izbjegavanje pretjeranog pijenja alkohola, sjedenje uspravno tokom jela, sporo i temeljno žvakanje, dobru oralnu higijenu i prestanak pušenja. Prevencija i rano prepoznavanje aspiracije smanjuju šanse za razvoj aspiracione pneumonije.
