Fenomen zore: tihi uzrok visokog jutarnjeg šećera kod dijabetesa
Fenomen zore je čest uzrok jutarnje hiperglikemije kod osoba sa dijabetesom. Fenomen zore pogađa više od polovine ljudi sa dijabetesom tip 1 i tip 2 i izaziva povišen jutarnji šećer nakon više sati sna. Glavni simptom je povišen nivo šećera u krvi rano ujutru, često bez unosa hrane.
U ranim jutarnjim satima tijelo luči hormone (kortizol, hormon rasta, adrenalin, glukagon) koji podstiču jetru da ispusti glukozu u krvotok. Kod osoba sa dijabetesom nedostatak ili nedovoljna količina insulina dovodi do porasta jutarnjeg šećera. Insulinska rezistencija također doprinosi problemu.
Drugi uzroci jutarnjeg skoka šećera uključuju nedovoljnu dozu insulina, nepravilno doziranje prema večernjem obroku i Šomođijev efekat, kada noćna hipoglikemija izazove kasniji nagli porast šećera. Razlikovanje fenomena zore i Šomođijevog efekta zahtijeva mjerenja tokom noći ili kontinuirano praćenje glukoze (CGM).
Liječenje obično podrazumijeva prilagođavanje bazalnog insulina, programiranje insulinske pumpe ili promjene u večernjoj terapiji i načinu života. Neadekvatna kontrola fenomena zore može povećati HbA1c i dovesti do komplikacija dijabetesa, kao što su retinopatija, nefropatija, neuropatija i kardiovaskularne bolesti. Redovno praćenje i individualno prilagođavanje terapije pomažu u smanjenju rizika.
