Uvod u artritis
Artritis predstavlja jednu od najrasprostranjenijih bolesti u populaciji i obuhvata grupu stanja koja uzrokuju bol i upalu zglobova. Postoji više od 100 različitih tipova artritisa, među kojima se izdvajaju giht i septični artritis.
Giht – bolest kraljeva
Giht, poznat pod nazivom "bolest kraljeva", je upalni oblik artritisa koji nastaje usled visokog nivoa mokraćne kiseline u zglobovima, što se naziva hiperurikemija. Ova bolest najčešće pogađa muškarce starosti od 40 do 50 godina, a 20 puta je češća kod njih nego kod žena. Žene obično razvijaju giht tokom menopauze.
Septički artritis
Septični artritis, poznat kao infektivni artritis, izaziva infekcija u jednom ili više zglobova, najčešće uzrokovana bakterijama, i može uključivati viruse ili gljivice. Obično se javlja kod dece u uzrastu od 2 do 3 godine i kod starijih osoba preko 80 godina.
Ključne razlike između gihta i septičkog artritisa
Giht najčešće zahvata zglob nožnog palca i počinje naglo, dok septični artritis zahvata kukove i zahteva hitnu medicinsku nego. Oba stanja mogu izazvati visoku temperaturu i drhtavicu, ali je to češće kod septičnog artritisa. Giht može dovesti do upale koja liči na septični artritis, ali bez znakova infekcije, što se naziva pseudoseptični artritis.
Uzroci gihta i septičkog artritisa
Hiperurikemija je uzrok gihta, kao rezultat prekomerne proizvodnje mokraćne kiseline ili njene nedovoljne eliminacije putem bubrega. S druge strane, septički artritis nastaje prodiranjem bakterija ili mikroorganizama u zglob usled povreda, operacija ili širenja infekcije putem krvi.
Simptomi gihta i septičkog artritisa
Giht obično izaziva osetljivost, otok i crvenu, sjajnu kožu na zahvaćenim zglobovima, najčešće palcu. Simptomi se pojavljuju iznenada i traju 1-2 nedelje. Septični artritis najčešće dolazi do jednog zgloba i zahteva hitnu medicinsku pomoć. Simptomi uključuju bol, otok, crvenilo, a često i povišenu temperaturu.
Razlika u dijagnostici
Dijagnoza gihta obuhvata analizu istorije pacijenta, fizički pregled i laboratorijske testove, dok se za septički artritis koristi artrocenteza za uzimanje uzorka zglobne tečnosti.
Lečenje gihta i septičkog artritisa
Giht se može lečiti lekovima za ublažavanje bolova i lekovima koji smanjuju nivo mokraćne kiseline. Septični artritis zahteva intravenske antibiotike, drenažu zglobne tečnosti i često hospitalizaciju.
Mere prevencije
Rizik od gihta se može smanjiti ograničenim unosom purina u ishrani, dok se prevencija septičkog artritisa sastoji od izbegavanja povreda i pravovremenog lečenja infekcija.
Kada posetiti lekara?
Hitnu pomoć je potrebno potražiti ako se pojave iznenadni bol u zglobovima uz povišenu temperaturu. Takođe, obratiti se lekaru ukoliko simptomi gihta ne reaguju na lečenje ili ako se pogoršaju.
