Zašto bes i stres utiču na dugovečnost
Dugovečnost zavisi od gena i načina života, ali istraživanja pokazuju da upravljanje besom i smanjenje stresa može pomoći da usporite starenje i produžite životni vek. Džolanta Berk, vanredna profesorka Centra za pozitivne zdravstvene nauke RCSI, objašnjava kako optimizam i niži nivo stresa doprinose dugovečnosti.
- Na primer, početkom 1930-ih, istraživači su zamolili grupu od 678 iskušenica, od kojih je većina imala oko 22 godine da napišu autobiografiju kada se pridruže manastiru. Šest decenija kasnije, istraživači su analizirali svoje radove. Takođe su uporedili svoje analize sa dugoročnim zdravstvenim ishodima žena. Istraživači su otkrili da su žene koje su rano u životu izražavale više pozitivnih emocija, kao što je izjavljivanje da se osećaju zahvalno, umesto ogorčeno, živele u proseku deset godina duže od onih čije je pisanje imalo tendenciju da bude negativnije - kaže profesorka Džolanta Berk.
- I, 2022. godine, studija koja je obuhvatila oko 160.000 žena iz različitih etničkih sredina otkrila je da su one koje su izjavile da su optimističnije imale veću verovatnoću da dožive devedesete godine u poređenju sa pesimistima.
Kako bes i stres napadaju telo
- Ljudi koji imaju tendenciju da imaju pozitivniji ili optimističniji pogled na život izgleda da su bolji u upravljanju ili kontrolisanju svog besa. Ovo je važno, jer bes može imati brojne značajne efekte na telo. Bes pokreće oslobađanje adrenalina i kortizola, glavnih hormona stresa u telu, posebno kod muškaraca. Čak i kratki izlivi besa mogu dovesti do pogoršanja kardiovaskularnog zdravlja - objašnjava profesorka Džolanta Berk.
Stres i bes ubrzavaju skraćivanje telomera, zaštitnih kapica DNK, što vodi bržem ćelijskom starenju. Meditacija i tehnike disanja mogu produžiti telomere i pomoći da usporite starenje. Praktikovanje optimizma, redovna fizička aktivnost, zdrava ishrana i igra kao izvor pozitivnih emocija dodatno podržavaju zdravlje srca i produžuju životni vek.
Praktični savjeti
- Mirniji pristup bolje funkcioniše. Usporavanje daha, brojanje daha ili korišćenje drugih tehnika opuštanja, kao što je joga, može pomoći u smirivanju kardiovaskularnog sistema, umesto da ga previše stimuliše. Vremenom, ovo smanjuje opterećenje na srce, što vam može pomoći da živite duže - savetuje profesorka Džolanta Berk.
Kontrola besa i smanjenje stresa su ključni koraci ako želite da usporite starenje i produžite životni vek.
