Enzimi: uloga u tijelu
Enzimi su proteini koji ubrzavaju metaboličke reakcije i omogućavaju razgradnju i sintezu supstanci. Enzimi su vitalni za varenje, funkciju jetre i proizvodnju energije. Analize enzima u krvi, uključujući ALT, ALP i LDH, koriste se za dijagnostiku oštećenja jetre i drugih stanja. Povišeni ALT signalizira bolest jetre, ALP može ukazivati na metastaze ili probleme sa jetrom i kostima, a LDH daje dodatne informacije o tkivnom oštećenju.
Funkcije enzima i varenje
Enzimi u pljuvački, želucu, pankreasu i crijevima razlažu masti, proteine i ugljene hidrate kako bi tijelo moglo da upije hranljive tvari. Digestivni enzimi kao što su lipaza, proteaza i karbohidraza olakšavaju varenje. Enzimi učestvuju i u disanju, izgradnji mišića, radu nervnog sistema i detoksikaciji.
Građa enzima i mehanizam
Svakom enzimu pripada specifično "aktivno mesto" kojem odgovara supstrat. Supstrat se može opisati kao "ključaonica", a enzim kao "ključ". Kada se enzim spoji sa supstratom nastaje enzimski-supstrat kompleks koji ubrzava reakciju.
Temperatura, pH i poremećaji
Enzimi funkcionišu optimalno pri određenoj temperaturi i pH; promjene mogu promijeniti oblik enzima i smanjiti aktivnost. Nasljedni metabolički poremećaji, EPI, intolerancija na laktozu i hronične upale mogu biti posljedica disbalansa enzima. Lijekovi poput antibiotika i statina također mijenjaju nivo enzima i mogu utjecati na jetru i probavu.
Kada potražiti pomoć
Obratiti se ljekaru ako se jave bol u stomaku, nadimanje, proljev, umor, mučnina, gubitak težine ili znaci anemije. Analize enzima u krvi pomažu pri postavljanju dijagnoze. Kod određenih stanja ljekar može preporučiti enzimske suplemente, npr. kod egzokrine pankreasne insuficijencije. Prije uzimanja suplemenata preporučuje se konsultacija sa ljekarom.
