Šta je ortoreksija
Ortoreksija nervoza je patološka opsesija „čistom“ ili „zdravom“ hranom. Osobe sa ortoreksijom strogo kontrolišu kvalitet hrane do te mjere da to narušava fizičko i mentalno zdravlje. Naziv potiče od riječi ortho (pravilno) i orexia (apetit), uz dodatak nervoza koja označava emotivni stres.
Ponašanja i simptomi ortoreksije
Ponašanja koja ukazuju na ortoreksiju uključuju ritualizovanu ishranu, pravila o „pravilnoj“ hrani, provjeru nutritivnih deklaracija i uznemirenost kada nema pristupa „bezbjednoj“ hrani. Simptomi ortoreksije se često preklapaju sa drugim poremećajima ishrane, ali se fokus ortoreksije odnosi na kvalitet, a ne na količinu hrane. "- Ova ponašanja dele mnoge karakteristike sa anoreksijom nervozom. Razlika je u tome što ljudi sa anoreksijom ograničavaju količinu hrane koju jedu, dok se ljudi sa ortoreksijom fokusiraju na kvalitet hrane - kaže psihološkinja Kejsi Gudpaster."
Posledice ortoreksije
Posledice ortoreksije uključuju pothranjenost, deficit vitamina i minerala, medicinske komplikacije poput smanjene gustine kostiju, anemije i poremećaja srca, kao i emocionalno iscrpljivanje. Ortoreksija može dovesti do prejedanja nakon kršenja pravila, osjećaja krivice i stida, gubitka vremena na planiranje obroka i socijalne izolacije.
Uzroci i lečenje ortoreksije
Rizik za ortoreksiju veći je kod osoba sa istorijom poremećaja ishrane, perfekcionizmom, anksioznošću ili opsesivno-kompulzivnim osobinama. "- Granica između posvećenosti zdravoj ishrani i ortoreksije leži u sposobnosti (ili nesposobnosti) da se praktikuje umerenost, i u tome da li težnja ka zdravoj ishrani izaziva stres - objašnjava dr Gudpaster." Lečenje ortoreksije često uključuje kognitivno-bihejvioralnu terapiju, metode izlaganja i prevencije reakcije, te učenje intuitivne ishrane i strategija svesnosti. "- Ishrana je toliko složena da je jednostavno nemoguće biti savršen. Zdraviji i održiviji stil života dolazi iz razvoja sposobnosti da prepoznate da je odstupanje od željenog načina ishrane potpuno normalno i da nije znak ličnog neuspeha - ističe dr Gudpaster."
