Zašto je san važan
San je kompleksan biološki proces tokom kojeg mozak i tijelo obavljaju funkcije neophodne za zdravlje. Nedostatak sna izaziva umor i može povećati rizik za mentalne i fizičke probleme. Poremećaji spavanja utiču na kvalitet života, radni učinak i međuljudske odnose.
Vrste poremećaja spavanja
Postoji više od 80 poremećaja spavanja, a najčešći su nesanica, apneja u snu, hipersomnija, narkolepsija, parasomnija i sindrom nemirnih nogu. Poremećaji cirkadijalnog ritma narušavaju normalan ciklus spavanja i budnosti.
Simptomi
Simptomi zavise od vrste poremećaja spavanja: teškoće sa uspavljivanjem, učestala buđenja, prerano buđenje, jutarnja ukočenost, pospanost tokom dana, glasno hrkanje, prestanci disanja, trzaji tokom sna, trnjenje nogu ili živi doživljaji pri tonjenju u san. Ovi simptomi upućuju na poremećaj spavanja.
Uzroci
Uzroci poremećaja spavanja uključuju fizička i medicinska stanja, psihijatrijske poremećaje, genetske faktore, supstance poput alkohola, stimulanse poput kofeina, neke lijekove, nepravilne rasporede i starenje. Svi ovi faktori mogu poremetiti cirkadijalni ritam i izazvati poremećaj spavanja.
Dijagnostika i liječenje
Dijagnoza poremećaja spavanja uključuje pregled medicinske istorije, dnevnik spavanja, fizički pregled i polisomnografiju. Liječenje zavisi od tipa poremećaja spavanja i može obuhvatiti higijenu spavanja, promjene životnog stila, terapiju svjetlom, vježbe opuštanja, kognitivno-bihevioralnu terapiju, CPAP uređaj za apneju, lijekove kratkotrajno i dodatke poput melatonina.
