Serioznost problema: Rak grlića materice
Rak grlića materice predstavlja ozbiljan javnozdravstveni problem u Srbiji. Prema podacima Evropskog informacionog sistema (ECIS), Srbija i dalje ima visoke stope obolevanja i umiranja od ove bolesti, što je zabrinjavajuće. Ovaj karcinom češće se javlja kod žena starijih od 35 godina, a najosetljivija grupa su one uzrasta od 50 do 59 godina. U proseku, svake godine se registruje 1163 novoobolelih žena, a nažalost, 459 njih izgubi život zbog ove bolesti. Smrtnost i prevencija
Tokom perioda od 2008. do 2022. godine broj umrlih žena od raka grlića materice smanjio se za 20,2%, dok je broj obolelih ostao sličan. Ovaj karcinom je četvrti najčešći maligni tumor kod žena u Srbiji. Smanjenje smrtnosti može se povezati s boljom informisanošću i pravovremenim pregledima, jer rana dijagnostika može značajno uticati na ishod. Preporuke Svetske zdravstvene organizacije
Svetska zdravstvena organizacija savetuje sveobuhvatan pristup lečenju ove bolesti, uključujući skrining, vakcinaciju protiv humanog papiloma virusa (HPV), kao i palijativno zbrinjavanje. HPV vakcina, koja se sprovodi u Srbiji od juna 2022. godine, može da spreči infekciju najčešćim onkogenim tipovima virusa, smanjujući rizik od raka grlića materice. Papanikolau test i HPV testiranje
Sekundarna prevencija obuhvata rano otkrivanje raka grlića materice korišćenjem Papanikolau testa, preporučenog za žene uzrasta od 25. do 64. godine svake tri godine. Pored toga, HPV test može otkriti prisustvo virusa, a genotipizacija može da identifikuje tip HPV-a. Pravovremeno reagovanje i zaštita mogu značajno smanjiti rizik od razvoja ove smrtonosne bolesti.
