Šta je rak koštane srži
Koštana srž je meko, sunđerasto tkivo unutar kostiju gdje matične ćelije stvaraju krvne ćelije. Rak koštane srži nastaje kada te ćelije mutiraju i rastu nekontrolisano, narušavajući proizvodnju zdravih krvnih ćelija. Rak koštane srži nije isto što i rak kostiju.
Vrste raka koštane srži
Glavne vrste raka koštane srži su leukemija, multipli mijelom, limfom, mijelodisplastični sindromi i mijeloproliferativne neoplazme. Leukemija pogađa bijela krvna zrnca; akutne forme napreduju brzo, hronične sporije. Multipli mijelom je prekomjerna proizvodnja plazma ćelija koje oblikuju tumore u kostima. Limfom nastaje u limfocitima i može se proširiti na koštanu srž. Mijeloproliferativne i mijelodisplastične bolesti narušavaju normalnu hematopoezu.
Simptomi
Simptomi raka koštane srži uključuju umor, gubitak apetita, nenamjernu mršavost, bol u kostima, noćno znojenje, hronični kašalj i otoke. Nizak broj bijelih krvnih zrnaca vodi ka čestim infekcijama; anemija uzrokuje kratak dah i vrtoglavicu; nizak broj trombocita dovodi do modrica i krvarenja.
Uzroci, dijagnoza i liječenje
Uzroci često nisu poznati, ali rizik povećavaju izlaganje zračenju, porodična istorija i pušenje. Dijagnoza obuhvata kompletan krvni test, bioptiju koštane srži i radiološke pretrage (CT, MRI, PET). Liječenje varira: hemoterapija, radioterapija, imunoterapija, ciljane terapije i transplantacija matičnih ćelija. Prognoza zavisi od tipa raka koštane srži i stadijuma; rani pronalazak poboljšava ishod.
Prevencija i život
Potpuna prevencija raka koštane srži nije moguća, ali smanjenje rizika uključuje prestanak pušenja i održavanje zdrave težine. Redovni pregledi i praćenje tokom i nakon liječenja su ključni za upravljanje bolešću.
