Rak pluća u Srbiji: Rano otkrivanje i skrining — simptomi koje ne smijete ignorisati

Rak pluća u Srbiji i zašto je rano otkrivanje ključno

Od karcinoma pluća u Srbiji na svaka dva sata premine jedna osoba. Rano otkrivanje je jedan od najvažnijih preduslova za uspješnu terapiju, jer se kod više od 70 odsto pacijenata rak pluća dijagnostikuje u kasnom stadijumu, kada su šanse za izlječenje značajno smanjene. Važno je prepoznati rane simptome raka pluća i tražiti skrining i pomoć na vrijeme.

Uzročnici i savjeti stručnjaka

- Ako imate neobjašnjiv ili dugotrajan kašalj, nelagodnost u grudima, umor ili kratak dah, nemojte to ignorisati jer pluća možda pokušavaju da kažu nešto važno - rekla je dr Joana Baju, torakalni hirurg u OSUCCC – Džejms.

- Glavni uzrok raka pluća kod nepušača je izloženost radonu. Zagađenje vazduha i pasivno pušenje su takođe implicirani. Podaci američkog Centra za kontrolu i prevenciju bolesti, pokazuju da se oko 10 do 20 karcinoma pluća u SAD, ili 20.000 do 40.000 karcinoma pluća svake godine, javlja kod ljudi koji nikada nisu pušili ili su ispušili manje od 100 cigareta u svom životu.

Skrining i razlike među stadijumima

- U prvoj fazi, rak pluća može hirurški da se ukloni, obično bez potrebe za daljim lečenjem poput hemoterapije. U drugoj fazi, rak pluća se proširio na limfne čvorove i pacijentima je pored operacije potrebna sistemska terapija - objasnila je Baju, koja je i vanredni profesor na Medicinskom koledžu države Ohajo:

Dokazano je da skrining niskodoznim CT skenerom smanjuje smrtnost od raka pluća kod osoba sa visokim rizikom. Srbija je prva zemlja zapadnog Balkana koja sprovodi organizovani skrining za rano otkrivanje raka pluća.

- Radimo na zalaganju za šire smernice za skrining naglašavajući da svako može da dobije rak. Rak pluća ne diskriminiše i važno je edukovati se i slušati svoje telo - rekla je Baju.

Rani simptomi raka pluća

Početni znaci raka pluća su često nespecifični: dugotrajan kašalj koji ne prolazi na antibiotike, produženo povišena temperatura, malaksalost, gubitak apetita i bolovi u grudima. Prepoznavanje simptoma i pravovremeni skrining mogu spasiti živote.