Šta je Čejn-Stoksovo disanje?
Čejn-Stoksovo disanje je nepravilan obrazac disanja koji se sastoji od naizmeničnih veoma dubokih i brzih plitkih udisaja praćenih pauzama. Često se javlja kod osoba sa ozbiljnim bolestima, naročito kod srčane insuficijencije, i u završnim stadijima života.
Obrazac i simptomi
Disanje u Čejn-Stoksovom obrascu obično ima trodelni ciklus: bradipneja (veoma duboko i sporo), tahipneja (brzo i plitko) i apneja (privremeni zastoj). Svaki ciklus traje u proseku 30 sekundi do dva minuta. Ponekad apneja prelazi u hipopneju. Epizode se najčešće javljaju noću, posebno u REM fazi sna, i pogoršavaju se kad se spava na leđima.
Uzroci i povezane bolesti
Čejn-Stoksovo disanje je povezano sa poremećajima pluća, mozga i cirkulacije: srčana insuficijencija, kardiogeni plućni edem, povećan intrakranijalni pritisak, moždani udar, trovanje ugljen-monoksidom, hiponatremija, velika nadmorska visina i predoziranje lekovima su česti okidači.
Dijagnoza i prognoza
Dijagnoza se zasniva na prepoznatljivom obrascu i često se potvrđuje polisomnografijom. Pojava Čejn-Stoksovog disanja kod bolesnika sa srčanom insuficijencijom ukazuje na lošu prognozu. U terminalnoj fazi može se javiti i "smrtni hrop".
Lečenje
Lečenje zavisi od osnovnog uzroka: terapija srčane insuficijencije, dodatni kiseonik, CPAP noću, lekovi ili hitne mere kod trovanja i predoziranja. Cilj je ublažiti simptome i rešiti osnovni problem koji izaziva Čejn-Stoksovo disanje.
